Blog | De buurtsportcoach verandert. De ondersteuning moet meegroeien!

17 november 2026

Als we willen dat sport en bewegen daadwerkelijk bijdragen aan thema’s als gezondheid, preventie, brede welvaart en leefbare gemeenschappen, moeten we investeren in de mensen die dit mogelijk maken. De rol van de buurtsportcoach en andere sport- en beweegprofessionals is de afgelopen jaren flink veranderd en verbreed. Waar zij ooit vooral activiteiten in de wijk organiseerden, worden zij in hun gemeente steeds vaker gezien als verbinders, aanjagers en partners van sport, zorg, welzijn en onderwijs. In dit blog gebruik ik zowel de term buurtsportcoach als sport- en beweegprofessional. De buurtsportcoach staat daarbij vaak centraal, maar de beschreven ontwikkelingen en opgaven zijn steeds vaker van toepassing op de bredere beroepsgroep. Juist daarom is een sterke infrastructuur voor professionalisering, kennisdeling en Leven Lang Ontwikkelen een noodzakelijke voorwaarde voor het kunnen blijven zorgen voor maatschappelijke impact.

Waar het mee begon

In de afgelopen 7 jaar heb ik als programmamanager LAB (Landelijke Academie Buurtsportcoaches) gewerkt aan een infrastructuur voor de bij- en nascholing van BRC-professionals, in het bijzonder buurtsportcoaches. LAB is een landelijke kennis- en ontwikkelstructuur die buurtsportcoaches en andere sport- en beweegprofessionals ondersteunt bij hun professionele ontwikkeling. Het woord “Academie” in LAB veronderstelt mogelijk een soort ‘doorlopende school’ voor buurtsportcoaches. Daar is het misschien wel mee begonnen: veranderend rijksbeleid leidt tot een veranderende inzet van de buurtsportcoach en andere sport- en beweegprofessionals. Waar de combinatiefunctionaris anno 2008 binnen de Impuls Brede Scholen, Sport & Cultuur vooral de verbinding zocht tussen het onderwijs en de sectoren sport en cultuur om jeugd meer in beweging te krijgen, werd dit doel steeds breder getrokken.

Van sport en bewegen voor iedereen (van jong tot oud), het versterken van sport- en beweegaanbieders en het verbinden van sport met maatschappelijke domeinen (zoals welzijn, de zorg, de kinderopvang en het onderwijs). Daarnaast leveren ze een bijdrage aan lokale opgaven en vraagstukken in de wijk (zoals het bevorderen van de volksgezondheid, leefbaarheid en sociale cohesie).

Dat brengt de vraag naar nieuwe kennis en vaardigheden met zich mee waar ‘het curriculum’ niet altijd in voorziet. Met LAB willen we bestaande sport- en beweegprofessionals deze nieuwe kennis en vaardigheden aanreiken. In de eerste jaren hebben we ons voornamelijk ingezet op het ophalen van de behoeften van die professionals, hun werkgevers en gemeentelijke opdrachtgevers. Want waar in 2019 een buurtsportcoach echt nog niet bezig was met het opdoen van kennis en vaardigheden rondom bewegen in de openbare ruimte, was dat al wel een thema dat bij beleidsmedewerkers in relatie tot de omgevingswet geopperd werd. Met de behoeften in kaart, was het een logische vervolgstap om daar bestaand scholingsaanbod bij te zoeken of te ontwikkelen als dat er nog niet was. De derde stap was vraag en aanbod vervolgens laagdrempelig en dichtbij organiseren.

Hoe het zich ontwikkelde

Ik mag al jaren verschillende landelijke en regionale rollen vervullen, waaronder die van werkgever van mijn collega’s bij SSNB, adviseur van de Nederlandse Sportraad – commissie Professionalisering en lid van de Human Capital Agenda Sporten & Bewegen. Bij al deze rollen komt steeds weer dezelfde vraag naar voren: hoe zorgen we ervoor dat sport- en beweegprofessionals ook in de toekomst maatschappelijke impact kunnen blijven realiseren?

Dat vraagt veel meer dan het ontwikkelen en toegankelijk maken van aanbod. We moeten ook investeren in het duurzaam professionaliseren van de beroepsgroep/sport- en beweegprofessionals en de infrastructuur die daarvoor nodig is. Deze verschuiving in denken is niet alleen het resultaat van onze eigen ervaringen. Het sluit ook aan bij de brede ontwikkelingen binnen zowel de sport- en beweegsector als andere domeinen (o.a. zorg en welzijn) waarin professionalisering steeds nadrukkelijker wordt gezien als voorwaarde voor kwaliteit en maatschappelijke impact. Scholing is daarbij een middel en professionalisering van de beroepsgroep is het doel om onze doelstelling rondom vitale inwoners te realiseren.

Met LAB zijn we daarop gaan anticiperen. Naast het ontwikkelen en aanbieden van scholingsaanbod zijn de eerste bouwstenen gelegd voor een kennis- en ontwikkelingsinfrastructuur die aansluit bij landelijke ontwikkelingen en model staat voor onderdelen van de HCA Sport & Bewegen (klik hier voor meer informatie over HCA Sport & Bewegen). Deze wordt weer meegenomen in de professionaliseringsagenda van de Nederlandse Sportraad en kan dienen als vehikel voor nieuw ontwikkelde kennis en instrumentarium dat bij professionals terecht moet komen. Steeds met het belang van de professionals als verlengstuk van de Nederlandse inwoners. Een belang dat in de sector nog veel breder ondersteund kan en moet worden.

Waar we idealiter naar toe werken

De brede opgave van de transitie naar duurzame professionaliseringsinfrastructuur is in gang gezet, maar nog niet voltooid. Om deze duurzaam te verankeren en toekomstbestendig te maken, vraagt dat wel het een en ander. Professionals zijn een constante factor (regelingen veranderen, professionals blijven) en als we serieuze partners willen zijn en erkenning willen van andere sectoren, vraagt dat aantoonbare kwaliteit en dus een constante investering. Leren stopt niet na het diploma in het regulier onderwijs, dus moeten we inzetten op een Leven Lang Ontwikkelen.

Daarvoor is een andere infrastructuur nodig dan het reguliere onderwijssysteem. Het gaat niet alleen om kennis en vaardigheden, maar ook om netwerk, interventies en instrumentarium en verschillende vormen van leren. Dat vraagt om een samenhangende infrastructuur, samenwerking, regie, samenhang en modulariteit. We moeten zorgen voor overzicht en relevante en objectieve duiding zodat de professional logische keuzes kan maken. Laten we stoppen met versnippering van scholing en aanbod uitstrooien over het toch al zo drukke werkveld waarin degene met het meeste geld, of die het hardst roept, kan beschikken over de beperkte ontwikkeltijd en -middelen bij professionals.

Welke eerste stap kan jij morgen al zetten?

Of je nu professional bent, werkgever of beleidsmedewerker: het draait altijd om de lokale opgave en die bepaalt wat er van de sport- en beweegprofessional wordt gevraagd. Investeer daar vervolgens concreet in. Dat is in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de professional zelf, diens werkgever én opdrachtgever, vaak de gemeente. Aanbieders van scholingen zouden hier vervolgens vraaggestuurd op aan moeten haken, vanuit samenhang en samenwerking. Geen talloze scholingen of academies die veel overlap hebben, maar met elkaar kijken wat er nodig is en hoe je dat vanuit een infrastructuur logisch en modulair kunt aanreiken zodat kwaliteit geborgd wordt. Alleen zo dragen we bij aan het vergroten van de maatschappelijke impact.

Daar zijn zeker al stappen in gezet, maar valt nog een wereld te winnen. Dat begint met bewustwording van je eigen rol in deze transitie, de bereidheid om vervolgens over je eigen schaduw heen te stappen en hierin vanuit de behoeften van professional en inwoners geredeneerd gaat samenwerken. Dan bedoel ik écht samenwerken in plaats van je eigen programma af te draaien. Als we dat voor elkaar krijgen, gaan we (blijvend) het verschil maken. Vaardige professionals, en dus maatschappelijke impact, waarbij er geen versnippering meer is en aanbod modulair wordt aangereikt. Steens vanuit de behoeften van de sector en aanpalende domeinen zelf. Doen wat nodig is en vervolgens het goed doen. Een beweging waarvoor ik me al een tijd inzet en graag blijf inzetten.

Meer artikelen over belang van scholing

Over de ontwikkeling van en het belang van scholing voor buurtsportcoaches zijn in 2026 enkele andere artikelen verschenen:

Daarnaast bieden wij het Dialoogspel aan. Dit spel helpt gemeenten, werkgevers en beleidsmakers om samen het gesprek te voeren over de veranderende rol van buurtsportcoaches en wat nodig is om hun inzet, ondersteuning en ontwikkelmogelijkheden beter aan te laten sluiten op de lokale maatschappelijke opgaven.