Lokaal preventieakkoord

Wilt u in uw gemeente gezondheidswinst behalen met een lokaal preventieakkoord?

Op 23 november 2018 presenteerde staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Paul Blokhuis het Nationaal Preventieakkoord. Daarin hebben meer dan 70 landelijke organisaties afspraken gemaakt om de gezondheid van alle Nederlanders te bevorderen. Het akkoord richt zich hoofdzakelijk op het terugdringen van gezondheidsschade als gevolg van roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht. In het kader van het landelijk akkoord worden ook gemeenten en regio’s van harte uitgenodigd om op lokaal en regionaal niveau gezondheidswinsten te behalen middels een lokaal of regionaal preventieakkoord.

Waarom een Lokaal Preventieakkoord?

Bovengenoemde thema’s zijn belangrijke, maar zeker niet de enige thema’s die van belang kunnen zijn voor een Lokaal Preventieakkoord. Deze gezondheidsproblemen staan vaak niet op zich en zijn meer dan eens onderdeel van een opeenstapeling van problemen. Aanleidingen om preventieakkoorden te sluiten op lokaal niveau zijn daardoor uiteenlopend, ze kunnen per gemeente verschillen. Daarbij valt onder meer te denken aan:

  • Werkloosheid
  • Schulden
  • Armoede
  • Problemen omtrent huisvesting
  • Eenzaamheid
  • Klachten van psychologische aard.

Voor de uitvoering van hun kerntaken werken gemeenten en maatschappelijke organisaties al sinds jaar en dag samen aan deze thema’s. Bestaande initiatieven, samenwerkingsverbanden en beleidsplannen vormen het fundament van een Lokaal Preventieakkoord.

Voordelen van het sluiten van een Lokaal Preventieakkoord:

  • Er komen niet-vrijblijvende afspraken tussen lokale overheid en verschillende maatschappelijke partners om de grootste lokale problematiek aangaande gezondheid het hoofd te bieden;
  • Preventie is niet nieuw. Er gebeurt vaak al veel op het gebied van preventie. Een preventieakkoord kan werken als ‘vliegwiel’ om bestaande projecten te versterken;
  • Zowel voor maatschappelijke partijen als voor lokale overheden is het een uitgelezen kans om verschillende vakgebieden en beleidsterreinen samen te laten werken;
  • Een lokaal preventieakkoord kan commitment en duurzaamheid creëren rondom preventie. Het kan ervoor zorgen dat preventie en gezondheidsbeleid weinig tot geen hinder ondervinden van economische trends en bestuurlijke ontwikkelingen binnen een gemeente of regio;
  • Een Lokaal Preventieakkoord hangt nauw samen met een kerntaak waar gemeenten eens per vier jaar aan moeten voldoen: de lokale nota volksgezondheid. Daar kan het Preventieakkoord een belangrijk onderdeel van zijn;
  • Een Lokaal Preventieakkoord kan een Lokaal Sportakkoord perfect aanvullen;
  • Voorkomen is beter dan genezen: inzetten op preventie in plaats van curatie vanwege hoge zorgkosten.

Niet op 0 beginnen: Sportakkoord uitbouwen

Het Nationaal Preventieakkoord en het Nationaal Sportakkoord hebben veel raakvlakken. Dat biedt volop kansen. Vrijwel alle gemeenten hebben een Lokaal Sportakkoord gesloten en regelmatig wordt daarin de link gelegd naar een gezonde leefstijl. In het Preventieakkoord wordt gewezen op het belang van voldoende lichamelijke beweging. Er liggen dus veel kansen voor verbinding en versterking.

Een groot voordeel van het uitbouwen van een Sportakkoord, is de basis die er al ligt. Er veel gemeenten heeft al een soortgelijk proces plaatsgevonden en daar zijn veel lokale partners bij aangehaakt. Er gebeurt binnen gemeenten al enorm veel op het gebied van gezondheid/gezonde leefstijl en bij het verbinden van het Sportakkoord aan het Preventieakkoord is het belangrijk om aan te haken bij wat er al gebeurt.

Het is logisch om daarbij de verbinding met het Sportakkoord te maken, om de samenhang te optimaliseren. Sport & bewegen = preventie, is het noodzakelijk fundament om inwoners gezond en fit te houden. Dat heeft de coronacrisis pijnlijk duidelijk gemaakt. Met het Preventieakkoord kunnen we een extra impuls geven aan bestaande energie, de verbindende, maatschappelijke rol van sport & bewegen ten aanzien van gezondheid verder stimuleren en dus versnellen (in de actiestand komen).

Formateur en uitvoeringsbudget

Om tot dit akkoord te komen, kan een Formateur worden aangesteld. Deze Formateur fungeert als onafhankelijk procesbegeleider en heeft de taak om diverse partijen bij elkaar te brengen, het proces te begeleiden (dus het gesprek over de invulling van het akkoord en de afspraken daarbinnen te faciliteren) en het lokale akkoord te schrijven. Uiteraard in samenwerking met de partners. Daarvoor is per gemeente een budget beschikbaar van € 9.600,-.

Een mooie bijkomstigheid is dat gemeenten voor de uitvoering van de in het Lokaal Preventieakkoord geformuleerde ambities, de komende jaren (2021, 2022 en 2023) de beschikking kunnen krijgen over een uitvoeringsbudget. Om hiervoor in aanmerking te komen gelden de volgende voorwaarden:

  • Het akkoord gaat over meer dan één thema uit het Nationaal Preventieakkoord: roken, alcohol en/of overgewicht. Hier mogen andere thema’s aan toegevoegd worden;
  • Het akkoord wordt getekend door partijen die een gezamenlijke ambitie hebben om zich in te zetten op een gezonde samenleving;
  • In het akkoord zijn concrete afspraken vastgelegd tussen publieke en private partijen (bijvoorbeeld supermarkten, cafés en bedrijven);
  • Het akkoord is een aanvulling op wat er lokaal allemaal al gebeurt op het gebied van leefstijl en preventie;
  • Bij het opstellen en het uitvoeren van het akkoord worden inwoners betrokken;
  • Het akkoord focust zich op inwoners/wijken met een gezondheidsachterstand;
  • Het akkoord brengt een beweging op gang van inwoners, gemeente en lokale partners naar een gezonde samenleving.

Deze voorwaarden spreken voor zich. Daarnaast gebeurt er, zoals gezegd, op dit vlak al veel binnen gemeenten. Het lijkt logisch daar ‘de breipen’ doorheen halen. Daarmee kom je tot een optelsom van het Sportakkoord en het Preventieakkoord, dat gezamenlijk resulteert in een Leefstijl- of Vitaliteitsakkoord.

Formateurs van SSNB

De Formateurs van SSNB hebben het proces en de formaliteiten doorlopen en zijn door de landelijke partners van het Nationaal Sportakkoord benoemd als Erkend Formateur.

Heeft u interesse in een Lokaal Preventieakkoord, heeft u nog vragen of bent u op zoek naar een Formateur? Neem dan contact op met één van onze ervaren Formateurs:

Jos Kuipers                        Regio Noordoost-Brabant               j.kuipers@ssnb.nl

Marja Nieuwenhuis          Regio Hart van Brabant                   m.nieuwenhuis@ssnb.nl

Martijn Gommeren           Regio West-Brabant                        m.gommeren@ssnb.nl

Miriam van Moll               Regio Zuidoost-Brabant                  m.v.moll@ssnb.nl

 

Webredactie SSNB
Contactformulier


    Ik schrijf me in voor de nieuwsbrief van SSNB
    Top