Doortrappen, ‘veilig fietsen tot je 100e

Het landelijke programma Doortrappen is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en wordt landelijk uitgevoerd met medewerking van provincies, vervoerregio’s en gemeenten en met landelijke partners als Beter Oud, BOVAG, Fietsersbond, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Sportkracht12, Veilig Verkeer Nederland en vele anderen.

(Mede) door fietsen blijven ouderen langer gezond, sociaal en zelfredzaam. Ouderen fietsen graag, en willen graag blijven fietsen, maar ze zijn ook kwetsbaar in het verkeer. Het programma Doortrappen heeft de ambitie dat ouderen zo lang mogelijk veilig blijven fietsen. Doortrappen motiveert hen zelf maatregelen te nemen om veilig te blijven fietsen. Het lokale netwerk rondom de oudere in elke gemeente helpt daarbij.

Het is om verschillende redenen van essentieel belang dat ouderen zo lang mogelijk veilig kunnen blijven fietsen;

  • Dagelijkse beweging hoort bij het tegengaan van verschillende aandoeningen. Fietsen is een gemakkelijke, laagdrempelige manier om aan de beweegnorm te voldoen;
  • Fietsen zorgt ervoor dat ouderen langer zelfredzaam blijven. Ze blijven mobiel omdat je met de fiets makkelijk om een boodschap kunt, of even langs familie/vrienden kunt;
  • Fietsen zorgt voor een sociaal netwerk. Doordat ouderen fietsend langs hun sociale contacten kunnen, blijft het sociale netwerk langer in stand. Daarnaast zie je ontzettend veel fietsgroepjes en –clubs die wekelijks met elkaar op pad gaan. Ook dit zorgt voor het onderhouden van een sociaal netwerk rondom de fietsende senior;
  • Fietsgebruik verbetert niet alleen de fysieke gezondheid, maar hangt ook positief samen met mentale gezondheid en subjectief welbevinden (Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, 2020).

Fietsen is voor ouderen meer dan ‘fietsen alleen’. Het is een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven en welzijn. Het geeft een gevoel van zelfstandigheid, vrijheid, mobiliteit en de mogelijkheid om het sociale leven te kunnen onderhouden. Het zelfstandig kunnen bereiken van voorzieningen zoals een supermarkt of familie blijkt uit onderzoek sterk gerelateerd te zijn met tevredenheid over mobiliteit. Van de 55-plussers geeft 15 procent aan dat zij een of meerdere voorzieningen niet zelfstandig kunnen bereiken maar er wel naartoe moeten of willen. Van de 75-plussers zegt 34 procent dit. Denk bij deze voorzieningen aan bijvoorbeeld een hobby of sportvereniging, een treinstation of een café of restaurant (CBS, 2020).

Hoe werkt Doortrappen?

Het doel van Doortrappen is om de fietsende ouderen bewust te maken van het aspect veiligheid, door dit onderwerp bespreekbaar te maken op de plekken waar ouderen al zijn. Dan gaat het erom hen te verleiden tot aanpassingen aan de fiets of hun gedrag. Via hun eigen vertrouwde netwerk in de gemeente en op logische momenten krijgen de fietsers tips, informatie en interventies aangeboden die hen bewust maken van de mogelijkheden die zij hebben om hun eigen fietsveiligheid te verbeteren.

Doortrappen werkt volgens vijf uitgangspunten;

  1. Herkenbaarheid en herhaling
  2. Van- en door ons (de doelgroep)
  3. Verbind fietsveiligheid en beweging
  4. Werk samen met lokale partners
  5. Van onbewust naar ambassadeur

Waarom werkt Doortrappen?

Het gaat om het bewust maken van ouderen en het aanzetten tot gedragsverandering. Dat lukt door fietsveiligheid te koppelen aan bewegen en actief blijven, door niet betuttelend te zijn en door de Doortrappen-boodschap in herkenbare stijl vorm te geven, consistent door te voeren en te blijven herhalen. Het resultaat? Minder ongelukken, gezondheidswinst, en een betere kwaliteit van leven.

Doortrappen is een programma waarmee met bescheiden inspanning een duurzame impact kan worden bereikt met:

  • Een nieuwe aanpak die de doelgroep activeert.
  • Een aansprekende lokale invulling dichtbij huis.
  • Doortrappen activiteiten die worden gevlochten in bestaande activiteiten zoals een gymles of fietstocht. Dus het is niet alleen maar extra werk voor de professional.

Een digitaal platform vol met praktische middelen, kennis en ondersteuning. Zoals de kant-en-klare gesprekskaarten, die individueel of in de groep het gesprek over fietsen makkelijker op gang brengen.

Rol van SSNB

SSNB voert de rol van ‘kwartiermaker Doortrappen’ uit voor de provincie Noord-Brabant. dit doen zij in samenwerking met de organisatie ‘Zet’. Samen met Zet zorgt SSNB ervoor dat Brabantse gemeenten geënthousiasmeerd en ondersteund worden om Doortrappen lokaal vorm te geven. Dit kan door te ondersteunen bij het opstellen van een lokaal projectplan, door het invullen van de Doortrappen radar in de vorm van een werksessie en door algemene informatie, kennis en expertise te delen over het programma. Is jouw gemeente geïnteresseerd in het programma en zijn jullie benieuwd naar de mogelijkheden? Neem dan vrijblijvend contact op met Demy Weertman via d.weertman@ssnb.nl.

Voor meer informatie over Doortrappen, neem een kijkje op de website www.doortrappen.nl.