Nabil, expert Sportclubs: “In mijn rol als expert sportclubs merk ik dat clubs met name bezig zijn met het hier en nu en veel minder met de toekomst. Zo komt regelmatig terug, ook vanuit de SportclubAPK, dat er een vrijwilligersbeleid ontbreekt bij heel veel sportclubs ondanks de grote tekorten waar de clubs in steeds grotere mate mee te maken hebben. Vaak weten ze niet waar ze moeten beginnen en maken ze dit soort uitdagingen complexer dan ze in werkelijkheid zijn. Ze missen vaak iemand die ze aan de hand neemt en op het juiste spoor zet.”

In sommige gemeenten zijn er verenigingsondersteuners die clubs ondersteunen met individuele verenigingsontwikkeltrajecten op verschillende thema’s, maar lang niet alle gemeenten hebben deze mensen in huis en zij komen er zelf zelden aan toe om de clubs hierbij te helpen. Terwijl ook die clubs zich willen en moeten doorontwikkelen, om ervoor te zorgen dat ze blijven bestaan en hun sociaal maatschappelijke waarde kunnen blijven vervullen in de gemeente.

SSNB biedt voor deze gemeenten hulp. Samen met een expert wordt ervoor gezorgd dat de basis van clubs op orde is, wordt gericht gekeken naar de toekomst en wordt aan een of meerdere ambities van de club gewerkt.

Welke hulp biedt SSNB?

SSNB kan op verschillende vlakken ondersteuning bieden. De basis ligt in het begeleiden van het proces rondom het toekomstbestendiger maken van meerdere clubs in een gemeente. Er wordt gestart met een behoeftegesprek bij de gemeente. Wat speelt er bij de clubs? Welke clubs kunnen hulp gebruiken? Op die manier gaan we gericht aan de slag met de (toekomstige) vraagstukken van clubs in die gemeente.

Vervolgens kan SSNB als begeleider aan de slag gaan met een aantal clubs (maximaal 8 per traject). Er worden twee bijeenkomsten georganiseerd waarbij de missie en visie van de clubs in kaart worden gebracht, hoe de clubs zichzelf ziet en waar ze naartoe willen. Vervolgens wordt gekeken naar thema’s die spelen en welk thema de grootste prioriteit heeft om aan te pakken per club. Hierbij wordt ook het stappenplan van NOC*NSF (Toolkit professionalisering sportclubs en sportparken) doorlopen. Dit is een algemeen stappenplan, SSNB maakt dit samen met de club praktisch toepasbaar. Vervolgens wordt een clubgericht ambitieplan opgesteld. Het voordeel om het in een groep aan te bieden is dat clubs van elkaar kunnen leren.

Is er één club die specifieke hulp kan gebruiken? Dan kan een los traject worden gestart met deze club.

Expertise

Er wordt bij SSNB gewerkt met diverse experts, op het gebied van sportclubs, inclusie, bewegen in openbare ruimte en duurzaamheid. Daarnaast heeft SSNB diverse regioadviseurs in dienst die per regio in Brabant contacten hebben met gemeenten en weten wat er zowel landelijk, regionaal als lokaal speelt op het gebied van sport en bewegen. Op deze manier kan SSNB de Brabantse gemeente op veel gebieden maatwerk bieden en ondersteunen om zoveel mogelijk mensen in beweging te brengen. Met betrekking tot het ondersteunen van sportclubs binnen een gemeente wordt door SSNB veel gedaan. Hierbij staat ‘de basis op orde’ krijgen bij clubs centraal. Zo is er de SportclubAPK, een scan die door clubs wordt ingevuld, waar vervolgens voor zowel de club als gemeente nuttige informatie komt over belangrijke thema’s die spelen.

Gelinkt aan deze scan biedt SSNB enkele trajecten en diensten aan. Zo biedt SSNB hulp bij het vrijwilligersbeleid middels Meer Vrijwilligers in Korte Tijd, biedt het expertsessies op thema’s als inclusie en duurzaamheid, ondersteunt het gemeenten bij het schrijven van een (verplicht) plan rondom Sociale Veiligheid op sportclubs, helpt het bij een traject rondom sportparkmanager en/of open sportclub en biedt het een op maat gemaakte campagne rondom de 4 V’s. En dan is er dus het traject op maat waarbij met de club wordt ingezoomd op enkele thema’s die helpen de club toekomstbestendiger te maken. Wat dit traject uniek maakt ten opzichte van andere services is de 1 op 1 begeleiding tussen de bijeenkomsten in. Daarnaast zorgt SSNB ervoor dat het niet stopt na twee bijeenkomsten. De verenigingsondersteuner in een gemeenten kan aansluiten tijdens het traject en opvolging geven na de tweede bijeenkomst. Wij willen samen Brabant sterker maken, dus doen we dat ook vooral met de professionals in de gemeente.

Op 22 januari 2025 publiceerde de Rijksoverheid inderdaad officieel het nieuwsbericht dat subsidieregeling BOSA voor 2025 al overvraagd is en pas op 1 januari 2026 weer open gaat voor nieuwe aanvragen. Een domper voor clubs die voor 2025 plannen hebben om hun accommodatie te gaan verduurzamen. SSNB juicht het initiatief dat het Ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), samen met de ministeries van VRO (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) en KGH (Klimaat en Groene Groei), gaat onderzoeken hoe de verduurzaming in de sport blijvend gestimuleerd gaat worden dan ook toe.

Kansen voor DUMAVA

Gelukkig liggen er binnenkort binnen een andere subsidieregeling nog kansen, namelijk vanuit subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA). Het is vanaf 2 juni 2025 mogelijk om een aanvraag voor deze subsidieregeling in te dienen. Tot op heden konden sportclubs geen aanspraak maken op deze regeling, maar sinds dit jaar is de subsidieregeling ietwat uitgebreid zodat ook sportclubs hier een aanvraag voor kunnen indienen rondom verduurzaming van de accommodatie.

Verschillen BOSA en DUMAVA

Desalniettemin kent deze regeling wel wat verschillen t.o.v. de BOSA regeling en komen sportclubs dus niet automatisch in aanmerking voor een subsidie. Hierom heeft het DUS-I pas geleden een overzicht gedeeld van de belangrijkste verschillen tussen de subsidieregelingen BOSA en DUMAVA. Deze kun je hier raadplegen.

Daarnaast organiseert RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland), in samenwerking met het Ministerie van VWS, op donderdag 20 februari een webinar waarin sportclubs uitleg krijgen over de aanvraagprocedure en de voorwaarden van de DUMAVA regeling. Het is op dit moment niet mogelijk om je voor dit webinar aan te melden, houdt hiervoor de website van RVO in de gaten.

De SSNB Paarse Gids maakt onderscheid in de verschillende thema’s, waaronder:

• Bewegen In de Openbare Ruimte (BIOR)
• Inclusief Sporten & Bewegen
• Verenigingen
• Lokaal Sportbeleid
• SSNB Academy
• Duurzaamheid

We gaan inhoudelijk door de thema’s heen en laten zien hoe wij invulling geven aan deze thema’s. Zo krijg je een duidelijk beeld waar voor jouw gemeente de mogelijkheden en kansen liggen. Om je alvast een idee te geven van ons aanbod, lichten we hieronder kort ieder thema uit.

Bewegen In de Openbare Ruimte (BIOR)

Veel mensen ervaren drempels om in beweging te komen. De openbare ruimte is bij uitstek geschikt om deze drempels te verlagen en/of weg te nemen. Maar hoe pak je dit als gemeente op de juiste manier aan? SSNB ondersteunt gemeenten hierbij, bijvoorbeeld door het in kaart brengen van de omgeving of het opstellen van het juiste plan voor het beweegvriendelijk(er) inrichten van de openbare ruimte. Zo helpen we op dit moment via het project BIOR Brabant 15 Brabantse gemeenten op het gebied van bewegen in de openbare ruimte.

Inclusief Sporten & Bewegen

SSNB vindt het belangrijk dat iedereen de mogelijkheid heeft om te kunnen sporten en/of bewegen, ongeacht bijv. leeftijd, gender, geloof of beperking. Om ons steentje bij te dragen aan een inclusieve sport, voeren wij verschillende projecten en activiteiten uit. Zo dragen we jaarlijks zorg voor een strategisch en inhoudelijk jaarplan voor Uniek Sporten Brabant. SSNB is de coördinator en uitvoerder van dit plan. Vanuit dit jaarplan biedt SSNB de 7 Brabantse regionale sportlokketen ondersteuning op het gebied van aangepast sporten. Daarnaast ontwikkelen en geven we scholingen voor (sport)professionals en zijn we provinciaal coördinator van het Volwassenenfonds Sport & Cultuur.

Verenigingen

We zetten ons bij SSNB ook dagelijks in voor sterke en toekomstbestendige sportclubs. We ondersteunen gemeenten en sportclubs op verschillende vlakken, waaronder sociale veiligheid, professionalisering van de sportclub en parken en verduurzaming van de sportaccommodatie.

Daarnaast adviseert, ontzorgt en ondersteunt SSNB sportverenigingen en –aanbieders. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het overnemen van het (formeel) werkgeverschap en het meedenken over het vrijwilligersbeleid.

Lokaal sportbeleid

De regioadviseurs van SSNB ondersteunen Brabantse gemeenten met hun kennis en expertise op allerlei thema’s en onderwerpen rondom (de uitvoering van) lokaal sportbeleid. Daarbij vervullen regioadviseurs Marja Nieuwenhuis (Hart van Brabant) en Jos Kuipers (Noordoost-Brabant) vervullen, naast hun rol binnen SSNB, ook een aantal uur in de week de rol van Adviseur Lokale Sport in zowel hun eigen regio als West-Brabant.

Als Adviseurs Lokale Sport spelen zij een hele belangrijke rol in het waarmaken van de ambities uit Sportakkoord II. Ze werken binnen deze rol nauw samen met partijen als sportbonden, ministerie van VWS, NOC*NSF en Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS).

Meer weten? Neem contact met ons op

Wat zijn de 4 V’s?

Om clubs een handje op weg te helpen naar een sociaal veilige(re) sportclub zijn er 4 verschillende onderdelen uitgesplitst waar clubs laagdrempelig mee aan de slag kunnen, genaamd de 4 V’s. Deze 4 V’s, ofwel de 4 basiseisen voor sociale veiligheid, zijn:

• Verenigingsbrede gedragscode
• Vertrouwenscontactpersoon (VCP) op de club
• Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) voor vrijwilligers
• Vakkundig geschoolde trainers en coaches.

NOC*NSF biedt op hun website al diverse informatie en handvatten aan voor clubs en gemeenten om met de 4 V’s aan de slag te gaan. Toch is het lang niet elke club en gemeente al gelukt om hiermee te starten. Daarnaast heeft SSNB, door het voeren van gesprekken met gemeenten, opgemerkt dat veel gemeenten (nog) niet goed weten waar te beginnen rondom o.a. het Plan van Aanpak.

SSNB kan hierin ondersteuning bieden! Zo kunnen we het vormgeven en schrijven van dit plan op ons nemen en samen met de gemeente én hun clubs kijken waar ze nu staan, waar de focus op komt te liggen rondom dit thema en welke concrete handvatten in het plan worden uitgewerkt.

Samen met SSNB aan de slag

SSNB ondersteunt gemeenten en clubs op verschillende gebieden extra op weg naar sociaal veilige sportclubs. Dit doen we door:

a.      Het geven van een kick-off sessie
Tijdens deze kick-off, die eventueel gekoppeld kan worden aan een gemeentelijk sportcafé of andere bijeenkomst (door gemeente georganiseerd) trappen we het onderwerp samen met de sportclubs af. Tijdens deze kick-off wordt de interesse van sportclubs gewekt, wordt uitleg gegeven over de 4 V’s en worden goede voorbeelden gegeven. Daarnaast wordt het hele proces besproken. Deze sessie duurt ongeveer 45 minuten.

b.      Het schrijven van een lokaal Plan van Aanpak: op naar sociaal veilige sportclubs in jouw gemeente
SSNB ondersteunt de gemeente bij het schrijven van het Plan van Aanpak sociaal veilige sport. Dit doen we altijd in co-creatie met de gemeente én met de aanbieders. Om een concreet, praktisch Plan van Aanpak op te leveren worden o.a. gesprekken gevoerd met beleidsmedewerkers en andere betrokken personen binnen de gemeente en wordt er een inhoudelijke bijeenkomst met sportclubs gehouden.

c.      Op maat gemaakte communicatie toolkit voor zowel club als gemeente
Na de ontwikkeling van een concreet Plan van Aanpak, is het tijd om de clubs (en inwoners) in het verhaal mee te nemen. Hier draagt een gerichte communicatietoolkit aan bij. Met de op maat gemaakte middelen in deze toolkit laat je als club (of gemeente) zien dat er gewerkt wordt aan een sociaal veilig sportklimaat op de club (of binnen jouw gemeente).

SSNB gelooft dat door het ontwikkelen van de middelen en het zorgen voor een planning, we drempels bij bijvoorbeeld vrijwilligers op de clubs wegnemen om ermee aan de slag te gaan. Het neemt werk uit handen en dit scheelt tijd.

Optioneel kan ook nog een campagne afgenomen worden gericht op het zichtbaar maken van de VCP’s binnen de clubs.

Daarnaast is de groep van deelnemende clubs vrij gemêleerd in soorten sport, wat er weer aan bijdraagt dat ze veel van elkaar leren en er inhoudelijke gesprekken ontstaan tijdens de bijeenkomsten. “Wat mij het meest is bijgebleven is de onderlinge dynamiek die ontstond tussen de verschillende clubs. Ze kwamen uit verschillende sporten, maar vonden elkaar nu door de gezamenlijke uitdaging en het doel. Die gezamenlijke denkkracht van clubs die normaal gesproken (nagenoeg) nooit contact hebben, bracht het traject naar een hoger niveau”, aldus Nabil.

Inspanning van clubs loont

Ondanks de intensieve begeleiding vanuit Nabil, valt of staat het succes van Meer Vrijwilligers in Korte Tijd met de inzet van de clubs zelf. Zij dienen de opgedane kennis en aangereikte handvatten zelf toe te passen binnen hun club. En de clubs die in de gemeente Eindhoven tijd en energie in de het traject hebben gestoken, plukken daar nu flink de vruchten van. Nabil “Ik ben er super trots op dat clubs die écht tijd en energie in dit traject hebben gestoken, er nu de vruchten van plukken. Dat zij aangeven nieuwe vrijwilligers te hebben aangetrokken. Er is bijvoorbeeld een kleine Eindhovense handbalvereniging met ongeveer 190 leden die gewoon 25 nieuwe vrijwilligers aan het traject hebben over gehouden”.

Het succes van het begeleidingstraject wordt onderbouwd door de waardering die clubs ervoor uitspreken: de Eindhovense clubs beoordeelden zowel het intensieve traject (gemiddelde beoordeling: 7,3) áls de begeleiding van Nabil (gemiddelde beoordeling: 8,3) met een ruime voldoende. Een van de deelnemende clubs geeft daarbij aan: “Ik vond het heel waardevol om andere verenigingen te ontmoeten en elkaars verhalen te kunnen delen”.

De Eindhovense clubs hebben het begeleidingstraject een tijd geleden afgesloten, en zijn nu zelf druk bezig om de stappen die tijdens dit traject zijn gezet een vervolg te geven.

Ben je benieuwd naar de mogelijkheden van het traject Meer Vrijwilligers in Korte Tijd binnen jouw gemeente? Neem dan contact met ons op!