Of het nu gaat om het opzetten van samenwerkingen tussen de clubs, het verwelkomen van nieuwe doelgroepen of het leggen van lijntjes met organisaties in de buurt: een sportparkmanager heeft de tijd, ruimte en het overzicht om de sportclubs op het sportpark te laten groeien en tegelijkertijd een bijdrage te leveren aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen.
De rol van sportparkmanager kan voor veel sportparken cruciaal zijn. Op deze sportparken kampen de sportaanbieders namelijk met stijgende kosten en ruimtes die overdag leegstaan. Door in te zetten op multifunctionaliteit en intensievere samenwerking, transformeert de sportparkmanager het terrein naar een bruisende ontmoetingsplek voor de hele buurt. Dit alles met als doel: een toekomstbestendig sportpark, waar de ruimte optimaal wordt benut en ingezet.
Maar dan moet je de rol van een sportparkmanager wel op de goede manier invullen.
De brede blik
Het is belangrijk dat de sportparkmanager vanaf het begin meedraait en op de hoogte is van alle ontwikkelingen binnen de clubs én de wijk. Denk aan concreet meepraten over de fysieke inrichting van het park, maar ook de ruimte krijgen om nieuw sport- en beweegaanbod op te zetten, bijvoorbeeld samen met buurtsportcoaches.
Onze ervaringen in Tilburg (2024-2025) en Roosendaal (2026-) laten zien dat deze rol vanaf dag één vraagt om een brede blik. Waar een verenigingsmanager of clubkadercoach zich vooral richt op de interne cluborganisatie, kijkt de sportparkmanager juist naar buiten. Zo groeit het sportpark uit van een puur sportterrein naar een sociale ontmoetingsplek waar buurtbewoners de hele dag door welkom zijn.
We ervaren dat een goed netwerk van o.a. huisartsen, jongerenwerk, maatschappelijke organisaties en verzorgingstehuizen helpt om een sportpark multifunctioneel in te zetten. Zo heeft het Leer- en Sportpark De Langeleegte in Veendam de functie van het park verbreed. Hier versterken verschillende initiatieven elkaar. Zowel onderwijs als sport plukken de vruchten van de nieuwe opzet, waarmee ook nog eens de ruimte optimaal wordt benut.
Druk op de ruimte
Daarnaast kan de sportparkmanager een belangrijke bijdrage leveren aan ruimtelijke vraagstukken. De ruimtelijke puzzel in Nederland is namelijk ingewikkelder dan ooit: overheden zoeken massaal naar plek voor betaalbare woningen, het liefst in een groene en aantrekkelijke leefomgeving. Die nieuwe woonwijken verrijzen vaak aan de randen van dorpen en steden; precies op de plek waar veel sportparken liggen.
De bouw van nieuwe wijken rondom een sportpark biedt mooie kansen om het park te profileren als dé nieuwe groene plek en het bruisende hart van de wijk. Voor multifunctionele sportparken zonder een sportparkmanager kan dit een lastige ontwikkeling zijn. Er is vaak sprake van losse eilandjes waar iedere club met name bezig is met de eigen organisatie. Daardoor ontstaat er weinig ruimte om het sportpark om te toveren naar een locatie die verbinding in de wijk stimuleert, ook buiten de cluburen.
Anderzijds brengt de komst van nieuwe woningen ook risico’s met zich mee. Er wordt namelijk niet alleen om een sportpark heen gebouwd; soms gaat nieuwbouw ook ten koste van de velden en zalen zelf. Uit onderzoek van NRC blijkt dat inwoners van grote steden steeds minder ruimte hebben om te sporten, omdat sportfaciliteiten moeten wijken voor woningbouw. Gemeenten zien de kansen en de maatschappelijke waarde van een sportpark in dat soort situaties helaas over het hoofd.
Dat is een gemiste kans, want de sportparken in Brabant hebben een enorm potentieel. Helaas blijft die waarde nu nog te vaak onbenut doordat het park uitsluitend de lokale sportverenigingen faciliteert. Een sportpark kan juist dé verbindende factor worden van een nieuwe wijk, in plaats van de plek die ervoor moet worden opgeofferd.
De maatschappelijke waarde
Een concept dat deze visie versterkt, is de Innovation Clubhouse. Een plek waar naast sport ook ruimte is voor maatschappelijke en commerciële initiatieven, zoals buitenschoolse opvang, vergaderfaciliteiten en horeca. Zo’n zienswijze vraagt om een creatieve en doordachte invulling van de beschikbare ruimte op het terrein.
Dit is precies waar de sportparkmanager het verschil maakt. Door samen met de clubs en lokale partners extra functies aan het park toe te voegen, ontstaat er direct meer maatschappelijke waarde voor de hele buurt.
Een mooi voorbeeld hiervan zag ik op een sportpark in Tilburg-Zuid. Door intensief samen te werken met het onderwijs, buurthuizen en lokale sportaanbieders, wordt het park nu veel breder gebruikt dan alleen voor de reguliere voetbalvereniging. Overdag gymmen de scholen er, in de namiddag is er aangepast jeugdvoetbal en ’s avonds delen de vereniging, een zomeravondcompetitie (Footy) en een wijk-beweeggroep de ruimte op het sportpark.
Door nieuwe doelgroepen aan te trekken en de deuren te openen voor de buurt, is het terrein getransformeerd van een traditioneel voetbalcomplex naar een multifunctionele plek die ook gebruikt kan worden door organisaties uit de omgeving.
Laat de sportparkmanager experimenteren
Vertrouwen vanuit de sportclubs én gemeenten om het sportpark te laten groeien naar een ontmoetingsplek (waar meer partijen betrokken zijn) is hierin essentieel. Want: het zal niet in één keer goed gaan. Wanneer met het lokale buurthuis wordt afgesproken om wekelijks een wandel- of jeu-de-boules uurtje te organiseren kan het zijn dat dit niet meteen een groots succes is. En huiswerkscholen voorafgaand aan de training krijgen misschien te maken met een clubhuis dat ineens niet open is.
Maar: deze fase is nodig. We kunnen niet verwachten dat de clubs, de sportparkmanager en partijen en inwoners het meteen goed doen. Geef de sportparkmanager de kans om te experimenteren, om samen met de buurtsportcoaches ander sport- en beweegaanbod op te zetten en de ontdekken waar wensen en behoeften vanuit de inwoners liggen. Onze ervaringen zijn namelijk dat de inzet van de sportparkmanager loont, maar dat het wel tijd kost voordat je de eerste successen boekt.
De inzet van de sportparkmanager vraagt dus iets van de sportaanbieders zelf. Clubs moeten intern goed georganiseerd zijn waardoor ze bereid zijn om buiten hun eigen clubs te kijken. Pas dan kan de sportparkmanager het park succesvol helpen ontwikkelen tot een centrale ontmoetingsplek in de buurt.
Aan de slag in Tilburg en Roosendaal
In 2024 en 2025 vervulden we de rol van sportparkmanager op twee sportparken in Tilburg (lees hier het artikel). Het eerste jaar stond nagenoeg volledig in het teken van het bouwen van een relatie met de clubs op het park, de (potentiële) lokale partners, de wijken en om het reilen en zeilen te leren kennen. In het tweede jaar zag je dat partijen de sportparkmanager wisten te vinden om samen meer initiatieven op het sportpark te laten landen. Het voorbeeld van Tilburg laat zien dat de inzet van de sportparkmanager op het sportpark loont, maar dat geduld en het realiseren van een netwerk in de wijk essentieel waren om die eerste successen te boeken.
We merken ook hier hoe belangrijk actieve, betrokken sportaanbieders en partners uit de omgeving zijn om een sportpark te laten groeien. En dat het dus niet enkel de sport raakt. De domeinoverstijgende blik van de sportparkmanager is essentieel om een toekomstbestendig sportpark neer te zetten. Je bent niet alleen bezig met het faciliteren van een plek om mensen in beweging te brengen, maar je bent ook bezig met inclusie, gezondheid, mobiliteit, ruimtelijke ordening, cultuur etc.
Praktijklessen van en voor de sportmarkmanager
Wat viel ons op in Tilburg en Roosendaal? Hier zijn een aantal lessen uit de praktijk die we gemeenten meegeven wanneer zij interesse hebben in de inzet van een sportparkmanager:
- Organiseer de rol van sportparkmanager niet alleen vanuit sport, maar vanuit meerdere beleidsterreinen. Leg verbindingen binnen de interne organisatie van de gemeente. De sportparkmanager heeft niet alleen de focus op sport, maar ook overlap met andere domeinen, zoals sociaal, gezondheid, openbare ruimte, mobiliteit, inclusie, cultuur en leefomgeving.
- Het is van belang om te investeren in zowel de hardware, software als de orgware. (het BVO model) Deze drie elementen moeten aansluiten op het doel van de inzet van de sportparkmanager.
- Zorg ervoor dat je clubs inspireert om samen met meerdere aanbieders op het sportpark activiteiten te organiseren naast het bestaande aanbod voor leden. Kom met creatieve ideeën, zoals het opzetten van sportaanbod voor de ouders van bestaande leden.
- Laat clubs eerst proeven aan een gezamenlijke activiteit of samenwerking, voordat je begint aan een gezamenlijke visie.
- Professionals kunnen clubs versterken om als sportaanbieder of sportpark de interne organisatie beter neer te zetten, en daarmee meer maatschappelijke waarde te realiseren. Ga je als gemeente aan de slag met de inzet van professionals, betrek SSNB in dit traject. Bijvoorbeeld in de begeleiding van professionals, personeelsdiensten, het schrijven van een plan van aanpak voor een open sportpark.
Heb je aan de hand van deze tips of deze blog nog vragen? Onze sportmarkmanager, Daan Ruimerman, gaat graag met je in gesprek!
